اشاره : وقتي به آمار رشد جمعيت در کشور و به خصوص استان تهران و همچنين کاهش ريزش هاي جوي در استان توجه کنيم، به اهميت حفظ و صيانت از منابع آبي بيشتر پي مي بريم. در راستاي توجه به اين مهم ،اطلاع رساني و برگزاري همايش ها و نشست هاي مکرر ،با حضور مسوولان سازمان هاي مختلف کشور، ضرورت دارد.
از اين منظر و در ادامه همايش استان تهران، همايشي با عنوان حفاظت از منابع آب جنوب غرب استان تهران با حضور فرماندار ، مديرعامل شرکت آب منطقه اي تهران، مقامات محلي ،روساي شوراهاي روستاهاي شهرستان شهريار ،قضات شهريار و جمعي از مسوولين شرکت آب منطقه اي تهران در سالن کنفرانس فرمانداري شهرستان شهريار تشکيل شد که چکيده اي از آن از نظر مي گذرد:
مدير امور آب شهرستان شهريار در آغاز همايش پس از خيرمقدم به مدعوين به ارايه توضيحات آماري وضعيت بارش در کشور پرداخت. 
وي گفت: کشور ما با متوسط بارندگي 250 ميليمتر در سال ،از معضل محدوديت منابع آب رنج مي برد.
به گفته وي، در استان تهران و در حوزه عملکرد امور آب جنوب غرب استان تهران با بيش از يک ميليون و 700 هزار نفر جمعيت و حدود 1700 کيلومتر مربع وسعت، دربرگيرنده قسمتي از دشت تهران، کرج و دشت قطعه 4 است.
جزايري در پايان گفت: با توجه به کاهش ريزش هاي جوي ، لزوم حفظ و استفاده بهينه از منابع آب و برخورد جدي با متخلفان و معترضان به اين موهبت الهي، بيش از پيش احساس مي شود.
در اين همايش ،حدادنژاد معاون حفاظت و بهره برداري منابع آب شرکت آب منطقه اي تهران برخي از برنامه هاي شرکت آب منطقه اي تهران در خصوص بحران آب را برشمرد و گفت: طرح "ايجاد تشکل آب بران آب هاي زيرزميني " يکي از طرح هاي شرکت آب منطقه اي تهران با هدف مشارکت کشاورزان در مديريت منابع آب هاي زيرزميني است که کار مطالعاتي آن در دشت ورامين در حال اجراست.
وي بر مشارکت کشاورزان در اجراي اين طرح ،تاکيد و تصريح کرد: بايد در کنار اين تشکل ها، از نشست هاي اطلاع رساني نيز بهره برد.
وي با اظهار تاسف از حفاري غيرفني و اصولي چاه ها، اظهار داشت: عمر مفيد چاه ها متجاوز از 20 سال است که اين ميزان در حال حاضر به 6 ماه رسيده است.نظارت فني از طريق تشکل هاي غيردولتي يکي ديگر از برنامه هاي آتي اين شرکت است.
به گفته حدادنژاد، "کنترل بهره برداري از چاه ها" و "ساماندهي يا تعيين تکليف چاه هاي غيرمجاز" از ديگر برنامه هاي شرکت آب منطقه اي تهران است.
در ادامه و در بخش ديگري از همايش عرفان منش فرماندار شهرستان شهريار بر لزوم کاهش سرانه مصرف در کشور و به خصوص در استان تهران، تاکيد و تصريح کرد: دستيابي به اين مهم، يک وظيفه ملي و همگاني است و مختص گروه صنعت آب کشور نمي شود. در واقع مي بايد تمامي ارگان ها و سازمان هاي کشوري (سياسي – اجتماعي و ... ) در تحقق اين امر، خود را مسوول بدانند. فرماندار شهريار در ادامه سخنان خود به مقوله آب در زندگي بشر اشاره کرد و گفت: اگر به مقدار آب شيريني که در اختيارمان قرار دارد بنگريم و سپس جمعيت استان تهران را در نظر بگيريم متوجه خواهيم شد که اصلي ترين مشکل مردم تهران بحث آب مي باشد.
وي افزود: در سال 1348 که سد اميرکبير احداث شد تصميم بر اين نبود که آب رودخانه هاي کرج، طالقان، لار و جاجرود همگي صرف آب آشاميدني استان تهران شود اما با توجه به افزايش رو به رشد جمعيت ، اتفاقي که نبايد مي افتاد به وقوع پيوست و دشت ها روز به روز فقيرتر شدند و خود ما هم به اين امر کمک کرديم. زماني که 85 درصد آب استحصالي صرف کشاورزي و ففط 15 درصد صرف آب آشاميدني و صنعتي مي شود ،چه اندازه بايد صرفه جويي کرد؟
عرفان منش گفت: ما در مقابل قطره قطره آب و سانتي متر سانتي متر خاک اين استان مسووليم و بايد از تبديل اراضي به بافت هاي مسکوني جلوگيري کنيم. ما بايد بپذيريم که از حالت تنش آبي گذر کرده ايم که اگر اين را پذيرفتيم بايد بدانيم که به مرحله بحران آبي خواهيم رسيد. آن زمان است که ديگر همه کمک کرده و در مورد امور آب به شرکت آب منطقه اي فشار نمي آوريم.
اگر تا ديروز به روش سنتي آبياري مي کرديم امروز بايد به روش مکانيزه اين کار را انجام داد و چاره اي جز اين نيست. اما از طرف ديگر مسوولين نيز بايد به مقوله بازيافت آب توجه ويژه داشته باشند ،زيرا اگر ما فقر سفره و فرونشست زمين را داريم ، اگر عدم تناسب خروجي و ورودي آب زيرزميني را در پيش رو داريم بايد به فکر سفره هاي آب باشيم و ميزان برداشت 74 درصد را به 40 درصد برسانيم.
وي در ادامه گفت: ما مجبوريم ميزان مصرف سرانه را کاهش دهيم چون به يک منبع نامتناهي متصل نيستيم، درست است که هرچه داريم از خداوند متعال است اما خداوند ما را حاکم زمين قرار داده و فرموده در منابع خود مديريت کنيد. بحران مديريت منابع آب قوي تر از بحران کمبود آب است.
وي با اشاره به حجم بارش 400 ميليارد متر مکعب و تبخير 270 ميليارد متر مکعبي گفت : ما 130 ميليارد متر مکعب آب را به چرخه مصرف وارد مي کنيم پس مجبوريم که به سفره هاي زيرزميني فشار بياوريم که در اين صورت سطوح آب روز به روز کاهش مي يابد .بايد بدانيم که طبيعت در يک کنش و واکنش متقابل است ، در کوير نمي توانيم انتظار بهار زيبايي داشته باشيم. بهار زيبا هميشه در جايي است که سرسبزي وجود داشته باشد. سرسبزي آب به دنبال دارد و آب، سرسبزي به همراه دارد ، نمي توانيم اينها را از هم جدا کنيم. هرچه بيشتر به سمت تخريب محيط زيست برويم نبايد انتظار هواي پاک و زمين مستعد داشته باشيم.
عرفان منش ضمن تاکيد بر لزوم توجه به مديريت پايدار آب در کشور، اظهار داشت: حجم بسيار زيادي از آب توليدي در کشور تبخير مي شود که مي توان با اجراي شيوه هاي پيشرفته و کارآمد در بخش هاي مختلف ، از اين هدر رفت ،جلوگيري کرد.
وي گفت: در جنوب غرب استان تهران هيچ منبع تامين کننده آب جز آب زيرزميني نداريم. امروز نمي خواهيم مشکلاتمان را عنوان کنيم بلکه بايد به دنبال راه چاره بود تا بتوانيم بر مسائل فائق بياييم.
فرماندار شهريار در پايان، ضمن اشاره به اثرهاي مثبت اين گونه همايش ها ،آنها را گامي موثر در جهت بهبود مديريت منابع آب کشور دانست و تاکيد کرد:حضور مسوولان و مديران بخش هاي مختلف صنعتي، انتظامي و اجتماعي در اين گونه نشست ها و همايش ها ضرورت دارد.
در ادامه همايش ،دکتر آغاسي استاد دانشگاه در خصوص مصرف آب هاي زيرزميني به ايراد سخن پرداخت.
وي در ابتدا به وضعيت آب در جهان اشاره کرد و گفت: مدتي است که مساله تجارت جهاني که در دنيا مطرح شده و در اين ميان، واژه اي به نام " آب مجازي" مطرح شد. اين آب صرف توليد محصول يا کالا مي شود.
به عنوان مثال کشور مصر که اقليمي شبيه به ايران دارد 5/7 ميليون تن گندم وارد مي کند که با اين کار 9/9 ميليارد متر مکعب آبي که صرف رويش اين مقدار گندم مي شد، صرفه جويي کرده است. در واقع با واردات اين کالا، مقداري از منابع آب خود و دنيا را حفظ مي کند زيرا هر کشور با اقليم متفاوت، ميزان مصرف آب متفاوت براي توليد هر محصول دارد.
آغاسي ضمن اشاره به دسته بندي آب مصرفي با نام هاي آب آبي و آب سبز، اظهار داشت: مديريت آب آبي بسيار آسان است و به همين دليل چندان به مديريت آب سبز در کشور ما پرداخته نمي شود. در صورتي که حدود 60 درصد از منابع غذايي دنيا از طريق کشت ديم و توسط آب سبز که آب ارزان قيمتي است تامين مي شود.
وي، بازدهي اقتصادي محصولات کشاورزي را يکي از فاکتورهاي مهم اين محصولات برشمرد و گفت: کشور ما با متوسط 250 ميليمتر باران داراي1/3 متوسط باران جهاني است که اين ميزان اندک نيز با توزيع زماني و مکاني غيريکنواخت مي بارد. بنابراين ، کشاورزان بايد بينش را پيدا کنند که محصولات کم مصرف و با بازده اقتصادي بالا را بکار برند.
آغاسي ادامه دارد: کشور ما به علت واقع شدن در منطقه خشک و نيمه خشک، با آفت و معضلي به نام تبخير روبه رو است که به مشکلات کم آبي ما دامن مي زند.
به گفته وي، با اين روند توسعه جمعيت در استان، پيش بيني مي شود در افق 1400 معادل 5 ميليارد و 380 ميليون متر مکعب آب در سطح استان نيازمند خواهيم بود. اين موضوع، چاره انديشي مسوولان استاني را در جهت مصرف بهينه آب ، مي طلبد.
آغاسي ، باير شدن قنات ها، خشک شدن چشمه ها، کاهش طول عمر چاه ها و کم آبي زمين هاي کشاورزي را از اثرات کمي افت سطح آب هاي زيرزميني عنوان کرد.
وي نقش کشاورزان را در صرفه جويي در مصرف آب بسيار مهم برشمرد و گفت: به دليل اين که بيش از 90 درصد از آب کشور صرف بخش کشاورزي مي شود، مي توان با اشاره کوچکي در جهت کم مصرف کردن آب در اين بخش ، حجم قابل ملاحظه اي صرفه جويي کرد.
آغاسي در پايان يادآور شد: کشاورزان مي بايد باور داشته باشند که سهم مهمي در زمينه حفاظت از منابع آب کشور دارند و مصرف بهينه برعهده آنان است.
سخنران پاياني همايش مهندس مقدوري مديرعامل شرکت آب منطقه اي تهران بود.وي در آغاز سخن به دو نوع برنامه ريزي اشاره کرد و گفت: در يک نگاه کلي، معمولاً 2 نوع برنامه ريزي متوجه برنامه ريزان سياسي، اقتصادي و اجتماعي است که عبارت است از : برنامه هاي "منبع گرا " و " مساله گرا".
مقدوري افزود: در برنامه هاي منبع گرا ، با نگاه دقيق به منابع در اختيار و اتکا به ظرفيت هاي موجود، هدف گزاري، جهت گيري و پروژه هاي اجرايي مرتبط ، تنظيم مي شود.
وي تصريح کرد: در پاره اي موارد در مواجهه با چالش هاي ناشي از عدم توجه به برنامه هاي منبع گرا، برنامه ريزان به ناچار به سمت برنامه ريزي مساله گرا گرايش پيدا مي کنند.
مديرعامل شرکت آب منطقه اي تهران ضمن اشاره به پديده فرونشست دشت هاي استان تهران، اظهار داشت: در استان تهران با سرانه آبي 330 متر مکعب، ساليانه معادل 300 ميليون متر مکعب از سفره هاي زيرزميني استان، اضافه برداشت
وجود دارد که اين ميزان ، بيش از توان آبي اين سفره هاست.
وي، نيتراته و شور شدن و آلودگي آب هاي زيرزميني را نيز از عواقب اضافه برداشت از سفره ها عنوان کرد و گفت: براي رفع اين عواقب خطرناک، علاوه بر همکاري همه جانبه کشاورزان، به حرکت همگاني مسوولان کشوري و شهروندان در بخش هاي توليد و مصرف نياز است.
مهندس مقدوري ، راندمان 30 درصدي مصرف آب در بخش کشاورزي کشور را به تناسب منابع آبي محدود ، بسيار پايين عنوان کرد و به کار گيري و استفاده از شبکه هاي آبياري مدرن باراني و قطره اي را راهکار مناسبي در جهت مديريت مصرف بهينه در بخش کشاورزي دانست، به ويژه در شهرستان شهريار که با 35000 هکتار اراضي کشاورزي که با 96 ميليون متر مکعب کسري آب در سال مواجه است.
مديرعامل شرکت آب منطقه اي تهران اظهار داشت: سال آبي جاري با بارندگي 219 ميليمتر طي 7 ماه مهر 86 لغايت فروردين 87 جزء کم آب ترين سال هاي 4 دهه اخير به شمار مي رود.
ايشان در انتها ضمن تشکر از حضور مدعوين بر برگزاري هر چه بيشتر اين گونه همايش ها تاکيد ورزيد و حمايت تمامي مسوولان قضايي، سياسي و انتظامي را در دستيابي به اهداف ياد شده ، خواستار شد.

خبرنگار : سپيده الهامي منش

تائيد کننده : کد مطلب 17

تاريخ ايجاد : 31 ارديبهشت 1387 ساعت 15:07

کد مطلب : 3824

ارسال اين مطلب به دوستان	دريافت فايل مطلب	نسخه قابل چاپ