گزارش و تحليل  »  آب و فاضلاب

نگاهی به قابلیت ها و موانع بخش آب و فاضلاب روستایی استان گلستان

30 ارديبهشت 1387 ساعت 17:09

 
 
 
استان گلستان در تامين آب شرب با محدوديت‌هاي زيادي روبرو است. به گونه‌اي كه در دو سوم از مساحت اين استان شرايط تامين آب مطمئن وجود ندارد.
نوار شمالي استان به لحاظ سفره‌هاي آب زيرزميني بسيار فقير و بعضا داراي عدسي‌هاي آب شور مي‌باشد و همچنين به واسطه ريزدانه بودن جنس لايه‌هاي چاه‌هاي محفوره در اين ناحيه آبدهي بسيار كم و عمر مفيد چهار سال را دارد.
در نوار مياني استان سفره‌هاي آب زيرزميني به لحاظ كمي، آب بيشتري دارد. ولي به لحاظ كيفي به دليل قرارگرفتن در صنايع و تاسيسات مسكوني و مركز ثقل كشاورزي و استفاده بي‌رويه از سموم دفع آفات نباتي براي شرب انسان مناسب نيست.
هرچند در سال هاي اخير تلاش‌هاي زيادي براي برخوردار كردن روستاها از آب شرب انجام گرفته است، ولي اين تلاش‌ها كافي نبوده و توسعه اين بخش نيازمند اعتبارات ملي خاص است.
براساس سرشماري نفوس و مسكن در سال ‪، ۸۵جمعيت استان گلستان بالغ بر يك ميليون و ‪ ۶۱۷هزار نفر است كه از اين ميزان ‪ ۸۱۹هزار نفر جمعيت روستايي مي‌باشد.
فقدان تامين منابع آب مطمئن در نوار شمالي و پراكندگي روستاها، افزايش بي‌رويه جمعيت و نقاط روستايي و اثرات بجاي مانده از خشكسالي و وقوع سيل‌هاي مخرب از عمده مشكلات این استان است.
همچنين فرسوده بودن تاسيسات آبرساني احداث شده قبل ازسال 70و اعتبارات محدود از ديگر مشكلاتي است كه موجب شده تعداد زيادي از روستاهاي استان همچنان فاقد تاسيسات آب شرب باشند.
استان گلستان در شرايط فعلي در نوار جنوبي داراي قابليت آب زيرزميني خوبي است كه شركت آب وفاضلاب روستايي با استفاده از اين مزيت نسبي و شيب مناسب از جنوب به سمت شمال اقدام به مطالعه و طراحي مجتمع‌هاي آبرساني روستايي كرده است.
در همين زمينه تعداد ‪ ۵۹مجتمع آبرساني طراحي و در دست اجرا است كه در صورت اتمام مي‌تواند حدود ‪ ۶۵۶روستاي داراي مشكل آب و فاقد آب شرب را تحت پوشش قرار دهد.
مديرعامل شركت آب و فاضلاب روستايي استان گلستان در اين زمينه گفت: ميزان بهره‌مندي جمعيت روستايي استان از آب آشاميدني در پايان برنامه چهارم توسعه به ‪ ۸۲/۱درصد مي‌رسد.
مهندس "عليرضا خواستار" افزود: در زمان حاضر ميزان بهره مندي جمعيت روستايي استان از آب آشاميدني ‪ ۶۲/۸درصد است.
به گفته وي در ابتداي برنامه چهارم توسعه، ميزان بهره مندي جمعيت روستايي گلستان از آب آشاميدني ‪ ۵۱/۹درصد بوده است.
اين درحالي است كه ميزان بهره مندي جمعيت روستايي از آب آشاميدني در كشور در ابتداي برنامه چهارم ‪ ۶۱درصد بوده و اين ميزان در راستاي تحقق اهداف برنامه چهارم بايد به ‪ ۸۶درصد ارتقا يابد.
خواستار، يادآور شد: از مجموع ‪ ۹۷۷روستاي سطح استان ‪ ۸۳۴روستا در قالب مجتمع‌ها و ‪ ۱۴۳روستا به صورت تك روستايي آبرساني مي‌شوند كه مطالعات تامين آب شرب سالم و بهداشتي آنها توسط مهندسين مشاور در دست پيگيري است.
وي افزود: از آنجايي كه سالانه، سطح آب زيرزميني دچار افت شده واز طرفي به اندازه كافي تغذيه نمي‌شود، بهره‌برداري پروژه‌ها را با مشكل مواجه كرده به صورتي كه همه ساله اين استان در فصل تابستان با بحران آب مواجه است.
خواستار ادامه داد: براي رفع اساسي اين مشكل لازم است، آب مورد نياز شهرها و روستاها از سدهاي در دست احداث نرماب، چهل چاي، زرين گل، كبودوال و شصت كلاته توسط شركت آب منطقه‌اي گلستان تامين شود.
به گفته اين مسوول، همچنين با احداث خط انتقال آب ازساير حوضه‌هاي آبريز شهرستان مينودشت تا بندرگز آب مورد نياز وارد مخازن شهرها و مجتمع‌هاي آبرساني روستايي شود.
خواستار تاكيد كرد اين اقدام تنها راه نجات‌دهنده استان از بحران خواهد بود ودر غير اين صورت در پنج سال آينده، استان گلستان با بحران آب مواجه مي شود.
وي ياداور شد: ‪ ۹۴پروژه نيمه تمام در اين استان در دست اجرا است كه با بهره‌برداري از اين پروژه‌ها ‪ ۶۷۰روستاي داراي مشكل و فاقد آب، تحت پوشش قرار مي‌گيرند.
مديرعامل شركت آب و فاضلاب روستايي گلستان افزود: اين پروژه‌ها ‪ ۱۵۳هزار و ‪ ۳۳۱خانوار را تحت پوشش خود قرار مي‌دهد.
وي تصريح كرد: از ابتداي تاسيس اين شركت تا پايان سال گذشته 439 ميليارد و ‪ ۲۰۹ميليون ريال اعتبار براي اجراي اين پروژه‌ها هزينه شده است.
خواستار گفت: اعتبارات مصوب سال ‪ 87براي تكميل اين پروژه‌ها ‪93ميليارد است و جهت اتمام این پروژه ها مطابق موافقت نامه های مبادله شده با معاونت برنامه ریزی استان نیاز به 1655 میلیارد ریال می باشد.
رييس هيئت مديره شركت آب و فاضلاب روستايي گلستان، همچنين گفت: درحال حاضر ‪ ۲۲۴روستاي بالاي ‪ ۲۰خانوار در استان فاقد تاسيسات آب شرب مي‌باشد.
خواستار تاكيد كرد: بخش آب و فاضلاب روستايي براي تامين آب شرب و همچنين انجام طرحهاي تامين آب، نيازمند تخصيص اعتبارات بيشتري است و 219 روستا نیز به دلیل فرسوده بودن شبکه های توزیع و نیاز به بازسازی و توسعه دارد.
وي افزود: اگر اعتبار بيشتري به ويژه در سفر دوم رييس جمهوري به استان براي آب و فاضلاب روستايي تخصيص يابد، شاهد برخوردار شدن تمامي روستاهاي استان از آب شرب سالم خواهيم بود.
وي تصريح كرد: با سفر اول رييس جمهور به اين استان، اعتبار سال ‪ ۸۴اين شركت صددرصد تخصيص يافت كه در نتيجه شاخص بهره‌مندي جمعيت روستايي در سالهاي ‪ ۸۴و ‪ ۸۵حدود 9/10درصد ارتقا يافت که 2/3 درصد آن آثار سفر ریيس جمهور بوده است.
مدير عامل شركت آب و فاضلاب روستايي گلستان گفت: در اين سفر 3 مصوبه مربوط به شركت آب و فاضلاب روستايي بود كه از اين تعداد یک مصوبه به دلايل مغايرت با قانون حذف شد.
خواستار، از اختصاص مبلغ ‪ ۸۵ميليارد ريال از محل اعتبارات يك هزار و ‪ ۵۰۰ميليارد ريالي مربوط به احداث مجتمع‌هاي آبرساني روستايي در سال ‪ ۸۴به عنوان يكي از مصوبات تحقق يافته نام برد و گفت: كل اين اعتبار ابلاغ و صد درصد تخصيص يافته است.
مدير عامل شركت آب و فاضلاب روستايي گلستان افزود: مبلغ يك ميليارد ريال براي ايجاد مجتمع‌هاي آبرساني روستايي استان نيز كه نهاد رياست جمهوري متعهد شده بود، ابلاغ و صددرصد مطابق موافقت نامه اجرا شده است.
به گفته وي براي تامين آب شرب ‪ ۲۲۴روستاي فاقد آب در اين استان يك هزار و ‪ 990ميليارد ريال اعتبار نياز است.
وي يادآور شد: براي كمك به اصلاح و بازسازي شبكه‌هاي فرسوده آب شرب در ‪ ۲۱۹روستاي استان نيز ‪ ۲۰۰ميليارد ريال اعتبار مورد نياز است.
به گفته وي با تخصيص اين ميزان اعتبار درصد بهره‌مندي جمعيت روستايي استان از ‪ ۶۲/۸درصد به صد درصد ارتقا مي‌يابد.
وي با اشاره به لزوم اجراي طرح دفع بهداشتي فاضلاب در روستاهاي استان نيز اظهارداشت: براي اين منظور شركت آب و فاضلاب روستايي استان ‪۲۶۰ميليارد ريال اعتبار براي طرح در سفر دوم رييس جمهوري پيشنهاد كرده است.
خواستار، اضافه كرد: اجراي دفع بهداشتي فاضلاب در ‪۵۷روستاي اين استان در دستور كار قرار دارد كه با تخصيص اين ميزان اعتبار، بهره‌مندي جمعيت روستايي از صفر به هشت درصد مي‌رسد.
مدير عامل شركت آب و فاضلاب روستايي استان گلستان، گفت: ‪ ۲۲۴روستاي فاقد تاسيسات آب در اين استان وجود دارد كه از اين تعداد به ‪ ۱۱۰روستاي بالاي ‪۲۰خانوار با تانكر آبرساني مي‌شود.
عليرضا خواستار ادامه داد: محدوديت در تامين آب شرب و كمبود اعتبارات اين بخش از عوامل مهم فقدان تاسيسات آب شرب در اين روستاها است.
وي با اشاره به اينكه به اين روستاها با ‪۲۴دستگاه تانكر سيار آبرساني مي‌شود، تصريح كرد: از اين تعداد ‪۱۴دستگاه از تانكرهاي موجود بالاي ‪۲۰سال عمر مفيد دارد.
به گفته وي، براي آبرساني مطلوب به اين روستاها بايستي نسبت به جايگزين كردن تانكرها اقدام شود كه اين مورد ‪ ۱۸ميليارد ريال نياز دارد.
مديرعامل شركت آب و فاضلاب روستايي گلستان، همچنين گفت: از ‪ 753روستاي به ظاهر برخوردار، تاسيسات آبرساني ‪ ۵۷۸روستا ونقطه مسكوني تحت پوشش اين شركت قرار دارد.
وي افزود: تاسيسات ‪ ۱۸۰روستاي ديگر نيز به صورت خودگردان توسط شوراهاي اسلامي و بدون هيچ گونه نظارتي اداره مي‌شود.
وي تصريح كرد: از مجموع روستاهاي آبرساني شده تعداد ‪ ۵۳4روستا در سطح "يك" قرار داشته كه تاسيسات آنها كمتر از ‪۳۰درصد فرسوده شده و از وضعيت مطلوبي برخوردار مي‌باشد.
وي با اشاره به اينكه باقي روستاها در سطح دو و سه جاي گرفته‌اند، يادآور شد: متاسفانه تاسيسات آبرساني در اين روستاها از وضعيت مطلوبي برخوردار نيست.
خواستار، افزود: در زمان حاضر حدود ‪ ۵۵درصد از تاسيسات آبرساني موجود در روستاهاي استان مطلوب بوده و باقي نياز به تعميرات اساسي دارد.
وي گفت: روستاهايي كه تاسيسات آب شرب آنها نياز به تعميرات اساسي دارد، همواره از نظر بهداشتي در خطر آلودگي آب شرب قرار دارند.

خبرنگار : احمد خطيري
تائيد کننده : کد مطلب 16
تاريخ ايجاد : 30 ارديبهشت 1387 ساعت 16:19
کد مطلب : 3796