كلر گازي است، بي رنگ زرد متمايل به سبز، داراي بوي مخصوص و محرك وزن ملكولي آن 91/70 و چگالي آن 49/2 برابر از هوا سنگين تر است و ميتواند به صورت مايع متراكم شود. 
كلر حدود 5/2 قرن پيش درسوئدكشف گرديد و نخستين بار درسال 1896 از كلر بعنوان گندزدا در تصفيه آب آشاميدني استفاده شد. 
در سال 1897نيز به دليل شروع بيماري تيفوئيد در انگستان از كلر براي استريل نمودن خطوط انتقال آب آشاميدني بهره برداري گرديد. 
امروزه كلر و تركيبات آن در مقياس وسيع جهت ضد عفوني در فرايند تصفيه آب و فاضلاب مورد استفاده قرار مي گيرند. از آنجا كه اين ماده به شدت سمي است چه به صورت خالص چه به صورت تركيبي در تماس با بدن انسان سبب سوختگي و تنفس گاز آن موجب صدمه ديدن سيستم تنفسي و در نهايت خفگي و مرگ مي گردد. استاندارد ACGIH مقدارنيم قسمت در ميليون ازكلرمعادل 5/. ميلي گرم در مترمكعب هوا را حد آستانه مجاز تعيين كرده است. بنابراين در كار با اين گاز و دستگاه هاي كلر زني و تاسيسات واسطه ‘بايد اصول ايمني زير را كاملا رعايت كرد.
نكات ايمني و بهداشتي ساختمان كلرزني
• ابعاد اتاق استقرار سيلندرهاي گازي آماده مصرف حداقل 5×4×3 (طول× عرض × ارتفاع) متر باشد. ديوارها، سقف وكف اتاق كلرزني عايق حرارتي وسقف آن شيب دار باشد.
• در سقف استقرار سيلندرهاي گاز آماده مصرف شبكه افشانك آب (دوش آب) مناسب تعبيه شود. تا در مواقع اضطراري (نشت گاز) به منظور شستشوي گاز عمل كند.
• درب ورودي براي حمل سيلندربه داخل وخارج انبار مي تواند از نوع كشويي ويا ريلي باشد.
• سيستم جمع آوري و دفع فاضلاب واحد كلرزني براي مواقع اضطراري پيش بيني شود.
• پيش بيني حوضچه آب آهك در حد اشباع ويا سود خارج از اتاق كلرزني با ابعاد حداقل 5/1×3×3 (طول× عرض× عمق) متر كه همواره بايد داراي آب آهك در حد اشباع ويا سود باشد. همچنين شيرتخليه درپايين ترين نقطه حوضچه تعبيه شود.
• نصب جرثقيل سقفي از نوع هيدروليكي والكتريكي چهار حالته ودسته كنترل جرثقيل در خارج از اتاق استقرار سيلندرهاي آماده مصرف و انبار ودر كنار حوضچه آب آهك ودرون محفظه مناسب قرارگيرد( طول كابل دسته كنترل به گونه اي انتخاب شود كه اپراتور قادر به كار كردن با آن از فاصله دور باشد)
• فن مكنده (جنس PVC وقدرت آن متناسب با اتاق كلرزني وميزان آلاينده) در ارتفاع 20 سانتيمتري از كف اتاق استقرار سيلندر هاي آماده مصرف و اتاق كلرزني نصب گردد و هواي خروجي به حوضچه خنثي ساز هدايت و بعد از آن به هواي آزاد تخليه شود.
• فن دمنده هواي آزاد (جنسPVCوقدرت آن متناسب بااتاق كلرزني وميزان آلاينده) بايد نزديك به سقف اتاق استقرار سيلندرهاي آماده مصرف و اتاق كلرزني نصب گردد.
• تابلوهاي برق و كليد قطع و وصل (تهويه، روشنايي) اتاق استقرار سيلندرهاي آماده مصرف در خارج از آن نصب گردد. همچنين تجهيزات ايمني مناسب براي تابلوهاي برق شامل سيم ارت، كف پوش عايق به ضخامت 6ميليمتر، فيوز، كنتور فاز منظور گردد.
• نصب چشم شوي اضطراري درب ورودي اتاق كلرزني
• سيلندرهاي كلربايد مجزا از موادشيميايي يا تركيبات مانندآمونياك، اكسيژن، روغن و واد شيميايي مورداستفاده دركشاورزي وهيدروكربن اي گازي ومايع نگهداري شوند.
• استفاده از گريس اي معمولي براي روغن كاري قطعات كلرزني ممنوع است مگربا گريس مقام دربرابر كلر
• وجود آبفشان پلاستيكي حاوي محلول آمونياك تجاري 20./. بومه جهت مشخص نمودن محل نشت هاي احتمالي اتصالات
• نصب علائم هشداردهنده از قبيل: ورود افرادمتفرقه ممنوع، خطرموادشيميايي، خطرمرگ، استفاده از(ماسك تنفسي، دستكش، لباس ضداسيد)، شماره سازمان آتش نشاني، منع استعمال دخانيات و غيره  
• وسايل ايمني مناسب ازقبيل كپسول آتش نشاني از نوع پودر و گاز، دتكتور گازياب گاز كلر باتوجه به محل تك سنسوره يا دوسنسوره مجهز به آژير اعلام خطر و سيستم راه انداز فن هاي اضطراري، دماسنج، دستگاه كپسول اكسيژن، ماسك تمام صورت بافيلتر(A2B2 كدرنگ نقره اي) خصوص گاز كلر، كيت ايمني باتجهيزات كامل (لباس مخصوص ضد نفوذ گازكلر، دستكش ضد اسيد، چكمه لاستيكي ضد اسيد، درپوش ايمني يا كپ، آچار مخصوص، پودر، گوه هاي برنجي، كمربند مهار سوراخ، واشر…..U)
• وسايل حفاظت فردي بايد دريك ويترين مخصوص ودر دسترس فوري قرار گيرد.
• دراختيارگذاشتن وسيله ارتباطي درمحل تادرصورت بروز احتمالي نشتي بتوان سريعا" به مسئولين مربوطه اطلاع داده شود .
 ماخذ:
1- جزوه انستيتو كلرآمريكا
2- استاندارد 5015 موسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي
3- ايمني در تاسيسات آب و فاضلاب شهري، محسن عابدي
4- MSDS مواد شيميايي
5- كتاب سم شناسي صنعتي، جلددوم دكترغلامحسين ثنائي 
گردآورنده: 
خانم مهندس شاه نجات
كارشناس ايمني وحفاظت كار شركت آب و فاضلاب استان كرمانشاه

خبرنگار : علي حسين مرادي

تائيد کننده : کد مطلب 16

تاريخ ايجاد : 7 خرداد 1387 ساعت 10:05

کد مطلب : 4027

ارسال اين مطلب به دوستان	دريافت فايل مطلب	نسخه قابل چاپ