وزیر نیرو تشریح کرد؛
نتايج کامل اجراي هدفمندسازي يارانه ها در صنعت آب و برق
30 آذر 1390 ساعت 11:16
ميزان سرانه مصرف آب شرب خانگي در كشور از 152 ليتر در هر روز براي هر نفر تا 6 ماهه سال 90 به 150 ليتر در هر روز براي هر نفر كاهش يافته است.
* مهندس "مجید نامجو"
* وزیر نیرو
خداوند در قرآن كريم مي فرمايند : « قل اَمَرَ ربّي بالقسط»
بگو پروردگار من به قسط (عدالت) فرمان مي دهد. (اعراف 29)
امام خميني (ره): به جهانيان بگوييد در راه حق و اقامه عدل الهي ... بايد سر از پا نشناخت و از هر چيزي حتي مثل اسماعيل ذبيح ا... گذشت كه حق جاودانه شود .
مقام معظم رهبري (مدظله العالي) مي فرمايند:
- هدفمند كردن يارانه ها امر مهم و سال هاست كه جزو آرزوهاست، بنده در دولت هاي قبل، دو سه مرتبه كتباً و شفاهاً به دولتها گفته ام، منتها دنبال اين نمي رفتند، ترجيح مي دادند كه بماند.
- ما احتياج داريم به جهش در اين راه، با رفتار معمولي نمي شود به نقطه مطلوب رسيد، ما به جهش احتياج داريم. اين جهش ايمان مي خواهد، اخلاص مي خواهد، هماهنگي مي خواهد، همكاري نيروها را با يكديگر لازم دارد. قواي سه گانه با هم همكاري بكنند، همدلي بكنند. به هم كمك كنند، مردم به مسئولين به خصوص به قوه مجريه كه وسط ميدان است كمك كنند، همراهي كنند، ما بتوانيم راه هاي نرفته را برويم. كارهاي بزرگي كه در انتظار ما است انجام بدهيم. (29/6/88)
مقدمه:
عدالت و یا به زبان گویاتر قسط، به معنای عدالتی ملموس که مردم در آن بتوانند سهم و بهره خود را از امکانات موجود کشور دریافت کنند، همواره یکی از بزرگترین اهداف دولت های نهم و دهم به عنوان دولتی مکتبی و اصولگرا بوده و این ماموریت الهی که بارها از سوی خداوند متعال بر حاکمان جامعه تکلیف شده است.
شاید کلیدی ترین و مهمترین آیه در حوزه بهره مندی عادلانه از منابع ملی و ثروت عمومی و نیز اجرای طرح های عمومی همچون هدفمندی یارانه ها آیه ۷ سوره حشر باشد. خداوند در این آیه می فرماید: «مَّا أَفَاء اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاء مِنكُمْ . آنچه را خداوند از اهل این آبادیها به رسولش بازگرداند، از آن خدا و رسول و خویشاوندان او و یتیمان و مستمندان و در راه ماندگان است تا این اموال عظیم در میان ثروتمندان شما دست به دست نگردد».
خداوند در تعلیل این فرمان می فرمايد: كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاء مِنكُمْ؛ هدف آن است تا ثروت در دست ثروتمندان جامعه دست به دست نشود و نگردد.
وزارت نیرو نیز به عنوان پیشانی اجرای طرح هدفمندی یارانه ها، علی رغم موانع و سختی های موجود، در سایه دولت خدمتگذار، با تمام توان در خدمت مردم عزیز بوده و با اجرای منظم و هوشمندانه این طرح، ضمن اجرای منظم و دقیق مراحل طرح در تامین خدمات و نیازهای اساسی مشترکان، به گونه ای عمل کرده که کوچکترین نارضایتی قابل توجه در افزایش تعرفه ها و اجرای طرح بوجود نیامده و در طول این مدت، شاهد همکاری بسیار خوب مردم و تعامل با خدمتگزارانشان در وزارت نیرو بوده ایم.
رويكردهاي اصلي در تنظيم تعرفه هاي هدفمند آب و برق:
پس از ابلاغ قانون هدفمندسازي يارانه ها، تعرفه هاي آب وبرق با ويژگي هاي زير اصلاح گرديدند:
- تدوين تعرفه هاي برق بر مبناي حمايت از بخش هاي توليدي (صنعت و كشاورزي) و تغيير نسبت تعرفه بخش توليد به خانگي به نفع توليد پس از 30 سال و تعريف گزينه هاي اختياري براي مشتركين صنعت.
- تعرفه هاي شفاف و ساده به طوري كه هر مشترك قادر به محاسبه صورتحساب خود است.
- تدوين ضرايب تبعيض استاني بر مبناي شاخص هاي كيفيت آب، جمعيت (تعديل شهري) و نحوه استحصال آب (طرح هاي آبرساني)
- تقسيم بندي تعرفه هاي برق بخش خانگي براساس مناطق مختلف گرمسيري
- رعايت تفاوت قيمت برق در ساعات متفاوت ميان باري، اوج باري و كم باري
- تعرفه بندي برق براساس سطوح ولتاژ (مشتركين در سطوح ولتاژ بالاتر داراي تعرفه هاي كمتري هستند.)
- هدف گذاري يك نرخ مشخص براي اعمال در سال اول اجراي طرح
- تصاعدي بودن بهاي آب و برق در تعرفه هاي خانگي
- معرفي تعرفه آزاد براي مشتركيني كه مايل به پرداخت هزينه انشعاب نیستند.
نتايج حادث شده از اجراي هدفمندسازي يارانه ها در بخش برق
در بخش برق یکسان سازی تعرفه و ساده سازی صورتحساب ها با هدف شفاف سازی و ارائه بیشترین اطلاعات مورد نیاز مشترکین از میزان مصرف و نحوه محاسبه صورتحساب و ایجاد انگیزه برای اعمال مدیریت مصرف، از شاخص ترین اقدامات صورت گرفته بوده که این مهم، آثار بسیار قابل توجهی در کاهش مراجعات مردمی و اعمال مدیریت مصرف شده که از جمله آن می توان به افزایش 25 درصدی مشترکینی که الگوی مصرف را رعایت نموده اند و کاهش 50 درصدی مشترکینی که دو برابر الگو برق مصرف می کرده اند، اشاره کرد، به گونه ای که این ارقام به ترتیب از 58.5 به 72.4 و 6.9 به 3.1 درصد تغییر یافته است.
همچنین مقایسه انرژی مصرفی در مدت مشابه سال قبل (پیش از اجرای هدفمندی) حاکیست در بخش نیاز مصرف داخل کشور، بدون احتساب صنایع عمده، شاهد 1.7 درصد کاهش، در انرژی مصرف برون مرزی شاهد 25.5 درصد افزایش و در بخش انرژی مورد نیاز صنایع عمده نیز شاهد 6.1 درصد افزایش بوده ایم.
از دیدگاه اقتصاد کلان، کاهش حدود 10 درصدی در مصرف انرژی، معادل 20 میلیارد کیلووات ساعت در طی مدت اجرای هدفمندی یارانه ها، شامل جلوگیری از رشد 8 درصدی سالانه و کاهش 1.7 درصدی مصرف در مقایسه با سال گذشته از مهمترین نتایج این طرح بوده که این خود موجب صرفه جویی حدود 5 میلیارد لیتر سوخت به ارزش تقریبی 3000 میلیارد تومان شده است.
همچنین کاهش رشد پیک بار مصرف به میزان 3 درصد، معادل 3000 مگاوات ساعت که منجر به جلوگیری از نیاز به سرمایه گذاری جدید به میزان تقریبی 6000 میلیارد تومان شده، از دیگر آثار و برکات اجرای طرح هدفمندی یارانه ها در حوزه برق است.
همچنین این کاهش مصرف منجر به افزایش راندمان نیروگاهها به میزان یک درصد و کاهش تلفات شبکه به میزان 1.5 درصد، که در مقیاس نیروگاهی عددهای بزرگی است شده که از این رهگذر کاهش مصرفی به مقدار دو میلیارد لیتر سوخت به ارزشی بالغ بر 1000 میلیارد تومان در یکسال به دست آمده است.
بر این اساس مجموع صرفه جوییهای حاصل از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها طی این مدت در اقتصاد کلان کشور، تنها در بخش برق بالغ بر 10000 میلیارد تومان بوده است.
ذکر این نکته نیز خالی از لطف نیست که در صورت عدم اجرای قانون هدفمندی یارانه ها و ادامه روند رشد هشت درصدی مصرف برق، مشابه آنچه که در سال گذشته و به میزان 30 درصد اتفاق افتاد، در سال های آتی ناچار به اعمال خاموشی های گسترده در سطح کشور می شدیم.
در بخش آب و آبفا نیز اجرای طرح هدفمندی یارانه ها در آب شهری و روستایی منجر به کاهش متوسط 6 درصدی مصرف شده که عمده ترین آن مربوط به مصارف خانگی است به گونه ای که در بخش مشترکینی که دو برابر الگو آب مصرف می کردند، شاهد کاهش 25 درصدی بوده ایم که امید است با تعمیم اجرای طرح به آب کشاورزی، به عنوان بزرگترین مصرف کننده آب، شاهد آثار مثبت هرچه بیشتر اجرای قانون هدفمندی یارانه ها در بخش آب باشیم.
نتايج حادث شده از اجراي هدفمندسازي يارانه ها در بخش آب
در همين راستا ميزان آب بدون درآمد در شرايط فعلي با توجه به اجراي هدفمندسازي يارانه ها در بخش شرب (مرحله اول) به حدود 26.1 تقليل يافته و همچنين ميزان هدررفت واقعي آب نيز در شرايط فعلي حدود 13.8 درصد برآورد مي شود.
لازم به ذكر است كه از ابتداي سال 90 تاكنون، 293 هزار فقره كنتور خراب انشعابات خانگي تعويض شده است.
همچنين طبق آخرين بررسي هاي انجام شده پس از اجراي طرح هدفمندسازي يارانه ها در مرحله اول، حدود 6 درصد از مصارف شرب كاسته شده است كه اين خود گامي بزرگ در زمينه اصلاح الگوي مصرف آب در بخش شرب است.
در همين راستا ميزان سرانه مصرف آب شرب خانگي در كشور از 152 ليتر در هر روز براي هر نفر تا 6 ماهه سال 90 به 150 ليتر در هر روز براي هر نفر كاهش يافته است.
در پايان اميدوارم با ادامه اجراي اين قانون، شاهد گسترش روزافزون عدالت در جامعه اسلامي ايران باشیم و هر روز ابعاد جديدتري از آثار و بركات آن بر مردم آشكار گردد. اين مهم اتفاق نمي افتد مگر در سايه الطاف الهي، تلاش، همدلي و هماهنگي روزافزون در ساختار دروني دولت، همكاري و تعامل مجلس شوراي اسلامي كه به حق تاكنون بيشترين همكاري را در اجراي اين طرح داشته و حمايت همه جانبه مردم كه همواره به عنوان ولي نعمتان، حامي خدمتگزاران خود بوده اند.