گزارش و تحليل  »  آب

نگاهي به ويژگي هاي سد نرماب چلچاي در استان گلستان

2 مهر 1387 ساعت 13:33

نگاهي به ويژگي هاي سد نرماب چلچاي در استان گلستان
 
استان گلستان داراي دو میلیارد و 485 میلیون مترمکعب پتانسيل آبي است كه یک میلیارد و 250 میلیون مترمکعب يعني نزديك به نيمي از ظرفيت ابي استان را آبهای زیرزمینی تشکیل مي دهند .
 
 
 
در حال حاضر یک میلیارد و 954 میلیون مترمکعب معادل 79 درصد از پتانسیل آبی در این استان در حال بهره برداری است كه براي افزايش ميزان بهره وري و مديريت بهينه منابع آب استان طرحهاي بزرگي براي احداث سد در گلستان در دست اجراست كه سد نرماب چلچاي در شرق استان يكي از بزرگترين اين پروژه هاست. 
استاندار گلستان چندي پيش در آيين افتتاح پروژه هاي هفته دولت در شهرستان مينودشت سد نرماب چهل چای را از پروژه‌های بزرگ عمرانی در حال اجرای استان دانست و گفت: اجراي این طرح نقش بسزایی در توسعه اقتصادی شرق گلستان دارد.
وي همچنين با تاكيد بر اهميت اجراي اين طرح عظيم تصريج كرد: با بهره برداری از این طرح چرخه توسعه اقتصادی در شرق گلستان شتاب می گیرد و مشکلات آبی اراضی مزروعی این منطقه رفع می شود.
به گفته وی، حل مشکل کم آبی هزاران هکتار از اراضی شرق گلستان و کاهش خطرات ناشی از سیل و نیز تامین آب شرب ، از دیگر مزایای این طرح است.
در جريان سفر دوم رييس جمهوري به استان گلستان ، هيات دولت در يكي از مصوبات نشست استاني خود در گرگان بر تسریع در اجرای سد و شبکه نرماب چهل‌چای با تامین اعتبار از طریق فاینانس تاكيد كردند.
در اين گزارش نگاهي به موقعيت جغرافيايي و اقتصادي و اهداف و ويژگيهاي اجراي اين پروژه بزرك عمراني در گلستان است كه با هدف آشنايي مخاطبان با ابعاد اين طرح تهيه شده است.

مشخصات طرح
محدوده مطالعاتی طرح نرماب چهل چای در شمال ایران و در استان گلستان قرار گرفته است که از شرق به رودخانه قلی تپه از شمال به رودخانه گرگان از غرب به اگریکال و از جنوب به سلسله جبال البرز محدود می گردد. شهرهای گنبد کاووس ، مینودشت و آزادشهر از مهمترین مراکز جمعیتی این محدوده می باشد.
تاریخچه طرح
مطالعات مرحله شناخت بهره برداری از منابع آب رودخانه های نرماب چهل چای و خرمالو در سال 1376 توسط مهندسین مشاور آب توسعه پایدار انجام شده است. در مرحله شناخت 15 گزینه مورد بررسی قرار گرفته است و در نهایت چهار گزینه های برتر برای بررسی بیشتر در مطالعات مرحله اول معرفی گردید. طبق بررسی های انجام گرفته در مطالعات مرحله اول ، احداث سد مخزنی نرماب و انتقال جریان به هنگام رودخانه های خرمالو و چهل چای به پشت سد مخزنی نرماب بعنوان بهترین گزینه معرفی شد. در حال حاضر مطالعات مرحله دوم در دست مطالعه می باشد.
وضع فعلی کشاورزی محدوده مطالعاتی
از مجموع 26 هزار و 626 هکتار اراضی زیرکشت محصولات مختلف تنها شش هزار و 336 هکتار و یا به عبارتی حدود 24 درصد آن بصورت آبی و بقیه بصورت دیم زیر کشت برده می شود. علاوه بر کشت اصلی سالانه حدود سه هزار و 446 هکتار نیز به شكل کشت مجدد مورد استفاده قرار می گیرد که کلاً کشت آبی می باشد.
اهداف طرح
1- ذخیزه سازی رژیم سیلابی رودخانه های نرماب چهل چای و خرمالو در مخزن سد نرماب و رهاسازی آن مطابق با نیازهای زراعی در اراضی پایاب این رودخانه ها
2- اصلاح سیستم های توزیع آب و شبکه های آبیاری و زهکشی
3- توسعه کشاورزی در اراضی تحت پوشش این سه رودخانه
4- رهاسازی آب تنظیم شده برای قسمتی از اراضی تحت پوشش سد وشمگیر
5- کاهش میزان رسوبات وارد شده به مخزن سد وشمگیر و بهبود وضعیت آن
6- استفاده صحیح از منابع آب زیرزمینی و تلفیق آن با آب سطحی
مشخصات سیستم انتقال آب رودخانه چهل چای به پشت سد مخزنی نرماب
سیستم انتقال آب رودخانه چهل چای به پشت سد مخزنی نرماب شامل بند انحرافی چهل چای و یک رشته تونل با مقطع نعل اسبی کف صاف می باشد.
مشخصات سیستم انتقال آب رودخانه خرمالو به پشت سد مخزنی نرماب
سیستم انتقال آب رودخانه خرمالو به پشت سد مخزنی نرماب شامل احداث بند انحرافی خرمالو ، کانال انتقال آب و یک رشته تونل می باشد.
سیمای طرح در نرماب
با احداث سد مخزنی بر روی روخانه نرماب و انحراف آب رودخانه های چهل چای وخرمالو سالانه حدود 175 میلیون متر مکعب آب تنظیم خواهد شد که با استفاده از پتانسیل منابع آب زیرزمینی منطقه می توان علاوه بر آبیاری کلیه اراضی محدوده (حدود 24 هزار هکتار) حدود شش هزار هکتار از اراضی سمت چپ رودخانه خرمالو را نیز آبیاری نمود.
تامین نیاز آبی اراضی پایین دست سد وشمگیر
براساس مطالعات برنامه ریزی منابع آب، سالانه می توان حدود 54 میلیون مترمکعب از نیازهای اراضی پایین دست سد وشمگیر را بصورت تنظیم شده تامین نموده و نیازهای زیست محیطی پایین دست سد وشمگیر را حدود 5/11 میلیون مترمکعب می باشد فراهم کرد. ضمناً با احداث سد نرماب سالانه به میزان قابل توجهی از حجم رسوبات وارده به سد وشمگیر کاسته خواهد شد.



خبرنگار : موسي فرماني
تائيد کننده : کد مطلب 181
تاريخ ايجاد : 27 شهريور 1387 ساعت 8:24
کد مطلب : 6303