داخلی » يادداشت » آب و فاضلاب
آب و صنعت
9 آبان 1386 ساعت 10:50
بر پايهي گزارش مشترك سازماني جهاني بهداشت(WHO) و صندوق بينالمللي حمايت از كودكان(UNICEF) در پايان قرن بيستم (سال 2000) براي ثابت ماندن سطح خدمتدهيهاي آب و فاضلاب، نسبت به سال 1990، بايد تأسيسات آبرساني جديد براي 620 ميليون نفرو تسهيلات دفع بهداشتي فاضلاب براي 435 ميليون نفر فراهم ميشد. تنها در دههي پاياني قرن بيستم، 789 ميليون نفر به ساكنان كرهي زمين افزوده شده است. در اين مدت بخش خدمت دهيهاي آب و فاضلاب توانست 816 ميليون نفر را به فهرست جمعيت بهرهمند از آب سالم بيافزايد و براي 747 ميليون نفر ديگر، تسهيلات دفع بهداشتي فاضلاب فراهم كند.
در سال 2000 ميلادي، 9/4 ميليارد نفر (82 درصد) از ساكنان كرهي زمين از آب آشاميدني سالم بهرهمند بودهاند كه اين تعداد در مقايسه با سال 1990، سه درصد رشد داشته است. هر چند در يك نگاه كلي، افزايش شمار جمعيت بهرهمند از آب سالم مشهود است، اما تا سال 2015 بايد جمعيت محروم از خدمتدهيهاي بهداشتي آب و فاضلاب به نصف تقليل يابد و تا سال 2025، تمامي ساكنان كرهي زمين از آب سالم و تسهيلات دفع بهداشتي فاضلاب بهرهمند باشند. براي دستيابي به هدفهاي تعيين شده براي سال 2015، 2/2 ميليارد نفر در قارههاي آفريقا، آسيا و كشورهاي آمريكاي لاتين نيازمند تسهيلات دفع بهداشتي فاضلاب هستند و 5/1 ميليارد نفر ديگر نيز بايد سالم برخوردار شدند. به تعبير ديگر، در اين قارهها تا سال 2015، بايد هر روز به 280 هزار نفر آبرساني جديد و به 384 هزار نفر تسهيلات جديد فاضلاب ارايه شود.
بايد توجه داشت كه بر خلاف روند توسعهي ظرفيت تأسيسات آب شهري كه نموداري پلكاني دارد (شكل شمارهي 1)، رشد تقاضاي آب به طور لگاريتمي فزوني مييابد و از اين رو است كه در زمان مشخصي كه تابع ميزان و سرعت ايجاد تأسيسات جديد و روند رشد جمعيت و ساير عاملهاي وابسته به تقاضاي آب از ميزان ظرفيتهاي ايجاد شده، پيشي خواهد گرفت.
فايق آمدن بر تنگناهاي موجود و نيازهاي حال و آيندهي پيشروي، افزون بر رويكردهاي مديريتي، مشاركت و همانديشي همگاني و تعاملهاي محلي، ملي، منطقهاي و بينالمللي، نيازمند بهرهگيري از فناوريهايي به خدمت است كه به تواند آبهاي غيرمتعارف را به خدمت گرفته، توان مهار،
استحصال، پالايش و توزيع آب را با كمترين هزينه در كمترين زمان و با حفظ و بهبود كيفيت آب متناسب با نيازها فراهم آورد.
به رغم آن كه احداث نخستين تأسيسات مهار، استحصال تصفيه و توزيع آب ايران توسط شركتها و پيمانكاران خارجي انجام شده است، اما پس از پيروزي انقلاب اسلامي متخخصان ايراني با بهرهگيري از دانش و توانايي و همراه با رويكردها و ضرورتهاي ملي، با پايهگذاري صنايع پشتيبان و ايجاد و توسعهي شركتهاي مشاورهاي و پيمانكاري كه همگي صنعت آب ايران رونق بخشيده است، توانستهاند ضمن قطع وابستگي، نيازهاي كشور را برآورده سازند.
به رغم دستاوردهاي سترگ در خودكفايي صنعتي بخش آب، سرفصلهاي پيشروي اين بخش به شرح زير است:
• توانايي طراحي و اجراي طرحهاي آب و فاضلاب بايد با جديدترين نوآوريها و متناسب با شرايط اقليمي و نياز مناطق مختلف كشور همراه بايد به روز باشد.
• زمينهسازي براي بازيابي خارجي و حضور صنايع و شركتهاي وابسته به عرصههاي منطقهاي و فرامنطقهاي براي كسب سهمي از بازار منطقه، علاوه بر منافع اقتصادي مترتب برآن، به رونق صنايع آب كشور و افزوني كيفيت كالاها و خدمات آن خواهد انجاميد.
• ايجاد رقابت سالم و سازنده با هدف ارتقاي كيفيت و تقليل هزينهها و پرهيز از ايجاد فضاهاي انحصاري، زمينهي حضور سرمايهگذاران در عرصه را فراهم خواهد آورد.
• با تغيير در اولويتها و رويكردهاي جديد در مديريت آب، توجه صنايع به توليد تجهيزات و لوازم پيشرفتهي اندازهگيري و كنترل مصرف مورد نتظار است.
مجيد قنادي
